Bewegen tijdens de bevalling: waarom houding ertoe doet
Tijdens een bevalling is geen enkel lichaam hetzelfde. De ene vrouw wil graag rechtop staan en bewegen, de andere zoekt instinctief een houding op handen en knieën of voelt zich het meest comfortabel op haar zij. Die vrijheid om te bewegen en verschillende houdingen uit te proberen, is een belangrijk onderdeel van fysiologische geboortezorg.
Maar wat zegt de wetenschap hierover?
Een overzichtsartikel uit 2021 bundelde de resultaten van drie Cochrane-systematische reviews. Samen bekeken deze reviews 65 onderzoeken met bijna 19.000 vrouwen. De onderzoekers onderzochten onder andere het verschil tussen meer rechtopstaande houdingen en meer liggende of horizontale houdingen tijdens de arbeid en geboorte.
Rechtop bewegen kan voordelen hebben
Bij vrouwen zonder epidurale verdoving werd gezien dat rechtopstaande houdingen tijdens de eerste fase van de arbeid samenhingen met een kortere duur van de arbeid. Gemiddeld was de eerste fase ongeveer 1 uur en 20 minuten korter. Ook werd in deze groep een lager percentage keizersneden gevonden.
Tijdens de tweede fase van de arbeid was het verschil kleiner, maar ook daar werd bij vrouwen zonder epidurale verdoving een iets kortere duur en minder kunstverlossingen gezien bij rechtopstaande houdingen. Bij vrouwen met een epidurale verdoving waren deze verschillen veel minder duidelijk. De onderzoekers konden daar geen overtuigend verschil aantonen in de duur van de arbeid of het aantal operatieve geboortes.
Waarom zou bewegen kunnen helpen?
Onze houding heeft invloed op de manier waarop het lichaam zich tijdens de geboorte beweegt. Rechtop zijn maakt gebruik van de zwaartekracht en bepaalde houdingen kunnen de bewegingsruimte van het bekken beïnvloeden. Ook kan bewegen helpen om comfort te behouden en vermoeidheid te verminderen. Maar misschien is het belangrijkste inzicht uit dit onderzoek wel dat er niet één ideale geboortepositie bestaat. Een vrouw kan tijdens de arbeid voortdurend van houding veranderen. Wat op het ene moment comfortabel voelt, kan enkele minuten later helemaal anders zijn. Vrij kunnen bewegen geeft haar de mogelijkheid om te zoeken naar de houding waarin zij zich het meest comfortabel en krachtig voelt.
Vrijheid boven een vast protocol
De onderzoekers benadrukken dat er nog onzekerheden zijn in het wetenschappelijk bewijs. De kwaliteit van het bewijs varieerde van zeer laag tot matig en er is nog meer onderzoek nodig, onder andere naar het effect van specifieke houdingen zoals hurken.
Daarom is het niet onze bedoeling om te zeggen: “Je moet tijdens de bevalling rechtop staan.” Integendeel. Onze rol als vroedvrouw is om ruimte te geven. Om vrouwen te ondersteunen in het luisteren naar hun lichaam, verschillende houdingen aan te bieden en samen te zoeken naar wat op dat moment goed voelt.
Bewegen, wiegen, leunen, zitten, staan, hurken, op handen en knieën of even rusten: het lichaam mag zoeken naar zijn eigen weg. En misschien is dat wel de essentie van fysiologische geboortezorg: Niet de vrouw aanpassen aan een protocol, maar de zorg aanpassen aan de vrouw.
Bron Kibuka M, Price A, Onakpoya I, Tierney S, Clarke M. Evaluating the effects of maternal positions in childbirth: An overview of Cochrane Systematic Reviews. European Journal of Midwifery. 2021;5:57. DOI: 10.18332/ejm/142781.
